gezondheid

Tiny en de 13 redenen #13reasonswhy

Of je nu ouder bent van een tiener, of je bent over tien jaar ouder van een tiener, of je was zelf ooit een tiener, dan kom/kwam je in aanraking met pesten. En als het helemaal niet mee zit, met zelfmoordgedachten.

Ga maar na: in je nabije omgeving heb je er zeker al mee te maken gehad, van dicht of van ver. De cijfers in België liegen er niet om, vooral jongeren hier in dit land zijn erg kwetsbaar. Hoe komt dit nu? En waarom zijn wij Belgen daar zoveel gevoeliger aan dan in onze buurlanden?

Als we alleen maar vergelijken met Nederland bijvoorbeeld, is het duidelijk dat wij Vlamingen enorme binnenvetters zijn. We spreken zelden over onze emoties. Jongeren zien altijd leuke foto’s op Instagram, Snapchat, Facebook maar er wordt amper gepraat over wat er zich écht afspeelt in hun hoofd. Eén op de drie mensen in België van 15 jaar en ouder voelt zich ongelukkig of heeft psychische problemen, zo blijkt uit de meest recente gegevens van de Gezondheidsenquête. Mensen klagen over slaaptekort door zorgen, ze hebben het gevoel voortdurend onder druk te staan en voelen zich mistroostig.

Pesten en zelfmoord wordt meer en meer bespreekbaar en dat is goed. Maar kinderen en jongeren krijgen amper houvast als het gaat om emotionele ondersteuning. Er moet al een serieus steekje los zijn eer je ziet als ouder, leerkracht, begeleider dat er iets misgaat met iemand. Ze zijn zo’n kei in het wegsteken van emoties, mijnheer.

30-13-reasons-why.w710.h473.2x

De serie op Netflix 13 reasons why maakt deze onderwerpen nog meer bespreekbaar en ook duidelijker. Zelfmoord is inderdaad een zeer complex gegeven en je kan nooit zeggen dat één iets de aanleiding was. In deze serie somt het hoofdpersonage 13 redenen op waarom ze een eind aan haar leven wil maken. Ze is zo slim om dat niet op Internet te zetten, er geen mp3-bestand van te maken, maar old school cassettes op te nemen en deze te sturen naar de personen die er mee te maken hebben.

Pesten bij jongeren, ach er wordt al zoveel over gepraat, zou je denken. Er wordt al zoveel aan gedaan. Het Pest Actie Plan en wat nog meer. Maar véél gebeurt zo subtiel. Iets wat duidelijk wordt aangetoond in de serie en dat vind ik er zo goed aan. Een lijst die wordt doorgegeven bijvoorbeeld, als grapje: wie heeft het mooiste kontje, wie het lelijkste? Wie heeft de mooiste mond, wie de lelijkste? Oh zo bekend voor mij. In het eerste middelbaar vond ik toevallig zo’n lijst in de klas, toen ik weer eens langer in de klas bleef hangen (zogezegd om op te ruimen, maar eigenlijk om de speeltijd te vermijden). Een opgerolde prop papier, verkreukeld maar nog zeer leesbaar. Wie is het mooiste meisje van de klas? Wie het lelijkste? En dan een lijstje met namen en streepjes er naast, een lijst om op te stemmen blijkbaar. Aan mij was die lijst in elk geval niet doorgegeven, maar ik stond er wel op.

Lelijkste meisje: Tiny (met zo’n 15 streepjes er naast)

En nee, ik toonde dit niet aan de leerkracht. Ik zei het aan niemand. Tot nu.

Had Awel toen al maar bestaan, ik zou er misschien naar toe gebeld hebben.

Denk je aan zelfmoord, ken je iemand die er aan denkt, heb je al zoiets meegemaakt en geraak je er niet aan uit? Praat er over. Met een vriend, met je lief, met iemand die je vertrouwt. Heb je niemand om mee te praten? Bel dan naar Tele-Onthaal of de Zelfmoordlijn. Je kan ook met hen chatten als je liever niet praat. Doen.

Ik was eventjes niet goed van de serie en het is jammer en een gemiste kans dat Netflix enkel verwijst naar hun eigen site enkel voor Amerikaanse hulp. Er werd vanuit Awel gevraagd voor een Vlaamse verwijzing maar dit werd jammer genoeg afgeketst. Vandaar: het mag wel eens extra gezegd worden.

Zijn ze nu niet bang voor copycat-gedrag? Naar aanleiding van die serie is er ook een discussie losgebarsten: heeft dit niet het omgekeerde effect? Vooral voor jongeren die zelf aan zelfmoord denken en zich identificeren met het hoofdpersonage kan het bekijken van de serie een risico inhouden. Op de Zelfmoordlijn-site geven ze wel tips, ik ga ze niet opsommen maar lees ze even hier. Je weet nooit wanneer je het nodig hebt.

Nog een keer: doen.

Tiny heeft stress?

str

Bekijk dat vraagteken maar als een zéér groot vraagteken.

Voor de tweede keer in drie maanden tijd stond ik op met vreselijke pijn in mijn nek en schouder. Verkeerd gelegen dacht ik. Maar toen het na twee dagen alleen maar verergerde, dacht ik, hmm toch iets anders. Vlak voor ik naar Amerika vertrok, had ik het ook. Ik kon er niet van slapen, en nam voor ik naar bed ging een pijnstiller, dat hielp wel wat. De pijn bleef drie weken, dan ging het over.

Mijn lief stuurde mij deze keer naar een bevriende kinesist slash manueel therapeut. Je weet wel, zo eentje die van wanten weet en je ook kan kraken – in de goeie zin van het woord. Je nek zit helemaal vast, zei hij. Het is een ontsteking.

Heeft het geholpen? Bwa, een beetje. Het zijn vooral de ontstekingsremmers die ik ’s avonds inneem die er voor zorgen dat ik weer goed slaap en dat scheelt.

Okee, tot zover de medische babbel. “De menschen” vertelden mij dat dit typisch is voor iemand met veel stress.

Oink??

Wie? Ik?

Ok, met heel dat Amerika-gedoe en die voorbereidingen, ja daar had ik wel wat stress van. Maar nu? Euh…

Mijn werk is super, mijn collega’s braaf en begripvol, mijn klanten voor 90 procent vriendelijk en dankbaar en met die andere tien procent ga ik wel rustig om, vind ik zelf.

Mijn relatie zit snor. Mijn huishouden is op orde. Financiële problemen heb ik niet echt, we zijn zuinig.

Mijn zoon… Awel ja. Goh. Ik probeer er niet te veel wakker van te liggen. En het is al véél verbeterd, ik maak me er iets minder druk in.

Dus stress? Ikke? Kan er mij iemand eens een hele slimme therapeut sturen? Moet ik in regressie? Heb ik onbewuste onderliggende problemen? Wie het denkt te weten, zeg het mij.

Dan ga ik nu in verplichte rustmodus. Ik zou wel eens stress kunnen krijgen van al dat bloggen. Jà, dat is het! 🙂

(tot volgende week, hé)

Tiny in Bryce Canyon, leven en dood.

Dit verslag begint als een normaal reisverslag, maar eindigt totaal onverwacht en drastisch.

We waren gelukkig gisterenavond al even in Bryce, want vandaag zag het er niet goed uit. Koude wind, en zelfs sneeuw. Op de hoogste punten zagen we geen honderd meter ver. Niet leuk als je weet dat de uitzichten fantastisch zijn.

Maar na de middag klaarde het wat op  en besloten we toch om vanaf Sunset Point de Navajo trail te lopen. Dit houdt in dat je tussen de rotsen door helemaal naar beneden wandelt, super steil maar met een fantastisch zicht. Naar beneden vond ik wel eng, maar het was te doen. Ik vreesde al voor het stuk terug naar boven, maar ach, we hadden tijd en ik ging het wel rustig aan doen.

Toen we beneden waren en wat verder wandelden, zagen we tien meter voor ons twee vrouwen staan die in paniek “Help!” riepen, er lag iemand op de grond. Wij snelden er vlug naar toe. De man op de grond zag er niet goed uit: blauwgrijs van kleur, ogen weggedraaid,… De vrouwen (zijn echtgenote en zijn dochter) vertelden dat hij gewoon was in elkaar gezakt en gevallen, dat ze eerst dachten dat hij grappig wou zijn, maar hadden snel door dat dit serieus was. De dochter was al aan het bellen met 911.

Ik vroeg wat zijn naam was (Jeff) en riep luid zijn naam, neep in zijn hand, zoals ik dat heb geleerd in mijn EHBO-cursus van 25 jaar geleden. Gelukkig heb ik vorig jaar een paar herhalingslessen gevolgd. Hij had geen polsslag. Hij ademde niet meer. Zijn pupillen vernauwden niet meer.

De vrouw zei dat hij geen hartziekte had of zo, nam niets van medicatie, was een geoefend wandelaar en had genoeg gegeten en gedronken. Ze was totaal van de kaart, maar zei wel dat ze ook CPR kende. Ik ben meteen begonnen met hartmassage en zij afwisselend met mond-op-mond beademing.

Op dat moment denk je niet na. Je doet het gewoon. Het is net als de oefening op de pop van de EHBO, niet moeilijker. Ik wist nog: zijn hoofd moet achterover, zijn neus dichtgeknepen, kijken of zijn borst op en neer gaat bij het beademen. En één en twee en drie en vier – net als in de series Spoed 24/7 of van die andere reality ziekenhuisseries.

Ondertussen was de dochter aan het bellen met de operator van 911, die ons vertelden hoe we het beste verder deden en dat er hulp onderweg was. Bedenk wel even: je zit in een nationaal park, ver weg van de bewoonde wereld of een ziekenhuis, in een diep ravijn  tussen rotsen (zie de foto’s). Het heeft meer dan twintig minuten geduurd eer de eerste hulpdiensten (met beademingstoestel) er waren en nog vijf minuten extra voor ze er waren met een AED (defibrillator). Zolang zijn we blijven proberen het hartmassage en beademing.

Het mocht niet zijn. Zijn toestand bleef gelijk. Hij kreeg wel weer wat kleur omdat we met de hartmassage wel nog bloed door de aderen kregen, maar hij ademde niet en er was geen polsslag meer. Niks.

De hulpdiensten namen het over, maar ook zij hadden geen succes. Ik heb de echtgenote nog wat getroost, de dochter bedankte ons in tranen en toen zijn we maar terug naar boven geklauterd.

Ik heb nog nooit eerder een dode man aangeraakt, laat staan hartmassage toegepast. Ik ben vreselijk kwaad dat het me niet gelukt is. Hij was 59. Ik weet dat we ons best hebben gedaan, maar het blijft verschrikkelijk.

Bryce Canyon, ik zal nooit meer naar foto’s kunnen kijken van dit natuurschoon, zonder aan dit triest verhaal te denken.

img_7123

Dit was nog in de voormiddag, na de sneeuwvlaag