dagboek

Tiny in Auschwitz

Ik zie hoe de wereld langzaam steeds meer in een woestijn herschapen wordt, ik hoor steeds harder de aanrollende donder, die ook ons zal doden, ik voel het leed van miljoenen mensen mee, en toch, als ik naar de hemel kijk, denk ik, dat dit alles zich weer ten goede zal wenden, dat ook deze wreedheid zal ophouden, dat er weer rust en vrede in de wereldorde zal komen.

Anne Frank

massage-59

Auschwitz ligt op een uurtje rijden van Krakau. Toen ik als dertienjarige de eerste keer het dagboek van Anne Frank las, was ik overweldigd door haar verhaal, te weten hoe het daarna voor haar afschuwelijk is geëindigd. Anne en haar familie werden ook naar Auschwitz gebracht, maar Anne en haar zus Margot zijn wel op het einde naar Bergen-Belsen overgebracht en daar gestorven aan tyfus.

Auschwitz-Birkenau was ondertussen bijgebouwd en diende als een vernietigingskamp. Iedereen kent wel de verhalen: treinen vol met gedeporteerden kwamen aan, er werd een selectie gemaakt en velen moesten linea recta naar de gaskamers.

Auschwitz nu kun je bezoeken. Hele horden toeristen verzamelen voor de poorten. Duizenden Joden, Polen, Russen, gevangenen, homoseksuelen, kinderen,… stonden hier ook. Nog niet zo heel erg lang geleden.

Even wat praktische tips en info:

Als je NIET met een gids mee wil, maar op eigen houtje wil rondkijken, dan kan dat en is dat zelfs gratis. Dan moet je wel zorgen dat je een ticket hebt geboekt, en moet je er zijn vòòr tien uur of nà 16u. In de zomer heb je dan nog tot 20u30 om rond te wandelen. Zorg wel dat je ruim van te voren je ticket hebt geboekt,  het kan al drie maanden vooraf, op deze website: https://visit.auschwitz.org/?lang=en

Toch met een gids mee? Ook even boeken. Wij gingen op eigen houtje, maar stonden soms wel te luistervinken bij een groep met een gids. Ik moet zeggen: die vertellen erg boeiend. Wel in het Engels, Frans of Duits. 

Neem de tijd. Het museum is erg groot, de blokken van vroeger staan er nog en in elke blok is er een tentoonstelling. Ze zijn niet allemaal even interessant, maar kies er een aantal uit. De boeiendste vonden wij 4, 5, 11, en in blok 20 en 21 gaat het specifiek over gedeporteerden uit België en Nederland. Veel is daar ook vertaald in het Nederlands. 

Drie kilometer verderop ligt het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Je kan daar gratis met een shuttlebus naartoe. Zeker doen. Doe dit ook best na 18u of ’s morgens vroeg, het is minder leuk om met honderden tegelijk onderstaande foto te willen nemen.

poort

Nog een tip: rugzakken en handtassen groter dan 30 x 20 cm zijn niet toegelaten. Neem wél water mee! En zorg dat je iets gegeten hebt, want je bent niet klaar na een uurtje. Trek er minimum drie à vier uur voor uit en plan niet veel meer de rest van dag. 

Je bent nadien wel even van je melk.

Ik zag groepen tieners met een gids, heel sereen en aandachtig. ‘k Heb tieners nog nooit zo stil en rustig gezien. Die twee van ons even zeer. Met veel aandacht bekeken ze alles, stelden vragen, waren zichtbaar ook onder de indruk. Wat me toch weer hoop gaf, geschiedenis aan den lijve ondervinden is toch nog iets anders dan een lesje leren in een klas.

Laat al te kleine kinderen thuis. Die hebben er maar weinig aan en kunnen het nog niet allemaal vatten of kunnen té hard schrikken van bepaalde beelden, dat ook. Tere zieltjes (zoals ik) brengen ook best een zakdoek mee.

 

Advertenties

Tiny in Krakau

Soms lijkt het hier meer op een reisblog… Maar ik hoor nog geen klachten.
Dus ja, we zijn op reis, deze keer met vier: mijn lief en ik en zijn twee tieners. Het plan: twaalf dagen Polen en Slovakije met een daguitstapje naar Wenen vanuit Bratislava. De eerste drie nachten slapen we in Krakau en voor wat we er nu al van gezien hebben, lijkt het echt een leuke, interessante stad.

Van het Pools begrijp je geen snars. Maar dat hadden we in Albanië ook. Voordeel is dat hier de meeste mensen wel vlot Engels spreken.

Praktisch: we vliegen met Brussels Airlines, we huren een auto (en ik schrok me te pletter want het blijkt een Mercedes te zijn – the horror!*) en we hebben alle slaapplaatsen geboekt via boeking dot kom. Telkens een appartement, een beetje meer ruimte, en telkens voor drie nachten of meer. De tieners hebben zo hun eigen kamer, en wij een klein beetje rust.

Een eerste foto-impressie:

 

Eten en drinken is hier een stukje goedkoper dan in België, je betaalt in Zloty (PLN) maar je kan in heel veel plaatsen met de kaart betalen. Morgen meer.

(* Eigenlijk wou ik nooit in een Mercedes zitten, laat staan er mee rijden. Is voor mij hét statussymbool bij uitstek, en ik kan daar niet tegen. Maar ja, zin om te protesteren en een ander merk te vragen, ging me nu net iets te ver.)

Tiny’s herinneringen

Je moet in het NU leven“, zegt de man. En: “Morgen kunnen we dood zijn. Dan hebben we nu in elk geval toch plezier gehad. Blijf nog even.”.

In een ander gesprek gaat het over al mijn dagboeken en brieven die ik al meer dan dertig jaar bij houd. Ze zitten allemaal in grote dozen op zolder en ik weet perfect welk schrift ik moet vastpakken als ik me iets wil herinneren over pakweg het jaar 1989. “Hou je dat allemaal bij? Ik heb nooit iets bewaard, het heden en wat er de komende dagen of weken gebeurt is zoveel belangrijker.

Waarom gaat het in deze blog ook zo vaak over herinneringen? Over dingen die meer dan dertig jaar geleden zijn gebeurd? Waarom vind ik dat zo belangrijk?

Eén ding is zeker: ik ben blij dat ik het ooit allemaal heb opgeschreven, want juist daardoor herinner ik me het nog. Ik ben er van overtuigd dat, door te schrijven wat je meemaakt, je geheugen ook wordt getraind. Dat het me iets gaat opleveren, als ik zeventig of tachtig ben.

Ten tweede ben ik er van overtuigd dat je enorm veel kan leren van je vroegere zelf. Hoe pakte je problemen vroeger aan, hoe ging je er mee om? Welke fouten heb je gemaakt en maakte je nog eens opnieuw? Wat heeft er jou gemaakt tot wat je nu bent? Jezelf beter leren begrijpen door terug te grijpen naar oude dagboeken en brieven? Volgens mij lukt dat.

Ten derde wil ik wel even melden dat het soms ook nefast kan zijn. Als ik inderdaad te lang blijf hangen in die herinneringen, als ik er niets mee doe in het heden, als ik wegdroom naar ‘hoe het vroeger was’. Het komt niet meer terug hé? En mensen veranderen. Die jongens en meisjes waar ik over schreef, die zijn er nog altijd en ik spreek ze nog wel, maar zij zijn ook veranderd. Ze zijn vaders en moeders geworden. Echtgenoten. En hopelijk hebben ze allemaal ook echt genoten. Van die tijd lang geleden en van wat nu is.

Het blijft altijd eventjes leuk om herinneringen op te halen, maar daarna moet je verder. Moet je weer nieuwe verhalen maken, samen of alleen. Met oude vrienden nieuwe dingen doen. Of omgekeerd.

Ik ga mijn best doen om meer in het NU te leven, maar die dagboeken en brieven doe ik nooit weg. Marie Kondo kan op haar kop staan.